236. Жабир
ибн IабдуллахIа (АллахI реза хуьлда цаьршинна) дийцина: «АллахIан
элчанца (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) цхьаьна (Макка кхечира
тхо. ХIора а тхоьх, хьаьждан дагахь, лайббайк) бохуш вара: «ХIан, со хьуна хьалхахь ву. Хьаьж (дан негат а ду сан) (Лаббайка бил-хьажжи)». Амма АллахIан
элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна), (хьаьж а дастий, Iумрат
дехка аьлла) омра дира тхоьга. ХIетахь оха (тхаьш хьаьждан дихкина тхешан негат)
Iумрате хийцира» (ал-Бухари: 1570,
Муслим: 1218).
237. IабдуллахI
ибн Iббаса (АллахI реза хуьлда цаьршинна) дийцина: «АллахIан элча а
(АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна), цуьнан асхьабаш а Зил-Хьижжат
беттан йоьалгIачу (буьйсанан) Iуьйранна (Макка кхечира. Тхох хIора а) олуш вара:
«ХIан, со хьуна хьалхахь ву. Хьаьж (дан
негат а ду сан) (Лаббайка бил-хьажжи)».
Амма АллахIан элчано Iумратана (олуш долу лаббайк ала аьлла) омра дира. ХIетахь
цара хаьттира: «ХIай, АллахIан элча! (ХIинца,
хьаьж а даьстина, Iумрате довлуш хилча) хIун ду хьанал хуьлуш?». Цо жоп делира: «Дерриге а хьанал ду»
(ал-Бухари: 1564, Муслим: 1240).
238. Iурва ибн аз-Зубайра дийцина: «(Цкъа, уллохь) хиина Iаш
со а волуш, Iусама ибн Зайде хаьттира: «(Iарп-лам) а битина (Муздалифе) воьдучу
хенахь дIа муха воьдура АллахIан элча?». Цо жоп делира: «(Дукха чехка а доцуш, я дукха меллаша а доцуш), юккъерачу барамехь. Ткъа шена
паргIат меттиг нисьелча, болар сихдора цо» (ал-Бухари: 1666, Муслим: 283/1286).
239. IабдуллахI ибн Iамр ибн ал-Iаса (АллахI реза хуьлда цунна а, цуьнан дена а) дийцина: «ДIасакъаьста хьаьж дечу хенахь АллахIан элчане (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) дуккха а хаттарш дира. Цхьана стага хаьттира: «Суна ца хаьара, ткъа гIурба деле хьалха корта баьшна аса?». Цо жоп делира: «Кхераме хIуммаъ дац! ХIинца юха де ахьа гIурба». Веана кхечу стага хаьттира: «Суна ца хаьара, ткъа тIулгаш кхийсале хьалха гIурба дина аса?». Цо жоп делира: «Кхераме хIуммаъ дац! ХIинца юха кхийса ахьа хьайн тIулгаш». Муьлххачо а, хьаьжан тIедахкарех муьлхха а цхьа тIедиллар хьалха-тIаьхьа даьккхина дар нисделла шен аьлла хаьттича, цхьа жоп лора цо: «Кхераме хIуммаъ дац! КхиндIа де ахьа»» (ал-Бухари: 1736, Муслим: 1306).
240. Iабд ар-Рахьман ибн Язид ан-НахаIис дийцина: «Аса (цкъа) ибн МасIудаца хьаьж дечу хенахь, боккхачу бIогIамна тIе а вахна, КаIба шена аьрру агIор а дуьтуш, ткъа Мина аьтту агIор а юьтуш, дIа а хIоьттина, (цигара дIа кегийра) ворхI тIулг кхуссуш гира суна цо. ТIакха элира цо: «ХIара цунна тIе (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) «ал-Бакъара» сурат доссийна йолу меттиг ю» (ал-Бухари: 1747, Муслим: 307/1296).
241. IабдуллахI Ибн Iумара (АллахI реза хуьлда цунна а, цуьнан дена а) дийцина, АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) элира аьлла: «Я, АллахI! Къинхетам бехьа кортош бошучарех!». Наха элира: «Месаш яцъечарех, хIай, АллахIан элча!». Цо юха а
элира: «Я, АллахI! Къинхетам бехьа кортош бошучарех!». Наха юха а элира:
«Месаш яцъечарех, хIай, АллахIан элча!». КхоалгIа элира цо: «Месаш
яцъечарех а» (ал-Бухари: 1727, Муслим: 317/1301).
242. Iайшата (АллахI реза цуьлда цунна)
дийцина: «Пайхамарца (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна) цхьаьна хьаьж
деш нисделлера тхо. ХIетахь гIурбанан дийнахь (Макка а дахана) тIаваф дира оха.
Ткъа Сафиййан цIано йохар нисделира. Циггахь Пайхамаран (АллахIера къинхетам а,
маршо а хуьлда цунна), стеган шен зудчуьнца (меттахь догIу эвхьаза гIуллакх)
даийта лаам хилча, аса элира: «ХIай,
АллахIан элча! ЦIано йоьхна ма ю иза». Цо элира: «Вай (Маккара) арадовла йиш йоцуш, вай
совцо йоллу, ткъа, иза?». Цара элира: «ХIай, АллахIан элча! Цо гIурба дечу дийнахь-м дина тIаваф». ТIаккха
элира цо: «ДIановкъа довла шайна, хIета».
Кхечу
хьадисехь хIокху дешнашца дийцина: «Пайхамара (АллахIера къинхетам а, маршо а
хуьлда цунна) аьлла: «Иза вон ду! ГIурбанаш
дечу дийнахь тIаваф диний, ткъа, цо?». Цхьамма жоп делла: «Дина». ХIетахь цо элира: «ДIагIо, хIета» (хIунда аьлча, Iодикан
тIаваф тIехь дац цIано йоьхна болучу зударшна)» (ал-Бухари: 1771-1733,
Муслим: 386/1211).
243. Ибн Iаббаса (АллахI реза хуьлда цунна а,
цуьнан дена а) дийцина: «ЦIано йоьхна зударий боцучу массо а нахе дина омра
дара: хьаьжцIенна тIаваф а дай бен дIамагIо аьлла» (ал-Бухари: 1755,
Муслим: 1328).
244. Ибн Iумара (АллахI реза хуьлда цунна а, цуьнан дена а) дийцина: «Ал-Iаббас ибн Iабд ал-МуттIалиба АллахIан элчане (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна), Минахь а ца йоккхуш, буьйса Маккахь яккха бакъо ялар дийхира, хIунда аьлча цунна тIехь хьаьжошна хи мелорна декхар Iуьллура. Ткъа АллахIан элчано (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда
цунна) и дан бакъо елира цунна» (ал-Бухари: 1745, Муслим:
1315).
245. IабдуллахI ибн Iумара (АллахI реза хуьлда цаьршинна)
дийцина:
«Пайхамара (АллахIера къинхетам а, маршо а хуьлда цунна)
ЖамI олучу меттехь тIеттIаозийна маьркIажан а, пхьуьйранан а ламазаш дира. ХIора (ламазна), шен-шена а деш, къамат а
дира, я оцу шина (ламазна) юккъехь а, я цаьршиннах цхьаннена а тIаьхьа тIедеш долу суннат ламаз а ца дира цо» (ал-Бухари: 1673, Муслим: 287/1287).

